|
1899-1904-cü illərdə Qori müəllimlər seminariyasında təhsil almışdır.
Orada ümumtəhsil dərslərlə yanaşı musiqi dərsləri də keçirilirdi.
Ü. Hacıbəyov seminariyada üç musiqi alətində - skripkada, violonçeldə və
bariton adlanan nəfəsli alətdə çalmağı öyrənmişdir.
Üzeyir bəyin seminariya dostu, əməkdar müəllim Ağəli Qasımov o illəri
xatırlayaraq yazırdı: "Belə bir əhvalat hələ də yadımdadır:
|
|
mən Kaman
(skripka) çalırdım. Pekker (musiqi müəllimi) isə səhvlərimi düzəldirdi.
O, əsəbləşib qışqırırdı. Lakin Pekkerin bütün səyləri əbəs
idi. Mən düz çala bilmirdim ki, bilmirdim. Nəticədə Pekker özündən çıxdı,
özünü saxlaya bilməyib yanında duran Üzeyir Hacıbəyovu göstərib dedi: "Üç
ildir çalırsan, yenə düz çala bilmirsən. Hacıbəyov isə cəmi bir ildir oxuyur, buna
baxmayaraq üç çalğı alətində çalmağı bacarır". Bu da təbii ki,
Ü. Hacıbəyovun fitri istedadından və zəhmətkeşliyindən irəli gəlirdi.
O, seminariyanın xorunda və orkestrində də müntəzəm çıxış edirdi.
Onun dünyagörüsünün formalaşmasına seminariya böyük təsir etmişdir.
Seminariyada Üzeyir bəy dünya mədəniyyəti ilə yaxından tanış olmuş, Qərbi
Avropa və rus musiqi klassiklərinin əsərlərini mənimsəmiş, skripka, violonçel və
baritonda çalmağı oyrənmiş, xalq mahnılarını nota köçürmüşdür.
|
|
|
1904-cü ildə Qori müəllimlər seminariyasını
müvəffəqiyyətlə bitirən Ü. Hacıbəyovu
Cəbrail qəzasının Hadrut kəndinə müəllim təyin
etmişlər. Bir il orada işdədikdən sonar 1905-ci ildə
Üzeyir bəy Bakıya gəlir. O, əvvəlcə Bibi-Heybət
rayonuna müəllim təyin olunur, 1908-1911-ci illərdə isə
"Səadət" məktəbində dərs deyir. Bu məktəblərdə
Üzeyir Hacıbəyov ana dilini,
|
|
hesabı, tarixi, rus dilini, musiqini tədris
edirdi. Bir müəllim kimi Ü. Hacıbəyov Bakıda Orucov qardaşlarının
mətbəəsində "Mətbuatda istifadə olunan siyasi, hüquqi, iqtisadi
və əsgəri sözlərin türki-rusi və rusi-türki lüğəti"ni
(1907), Azərbaycan dilində "Hesab məsələləri" (1908) dərsliyini çap etmişdir.
|
|
|
Dərslik fikri Üzeyir bəydə Qori müəllimlər
seminariyasında oxuyarkən oyanmışdı. Ü. Hacıbəyov
"Tərəqqi" qəzetində (30 yanvar 1909-cu il) yazırdı:
"Mən seminariyanın klasında (sinfində) idim ki, ilyarımdan
sonra müəllim olacaqdı. Yazı imtahanı almaq üzrə "Mən
gələcəkdə nə iş görəcəyəm" sərlövhəsi
altında bir məqalə yazmağı əmr etdilər. Mən yazdım ki,
məktəblərimiz üçün ana dilində tədris olmaqdan
ötəri dərs kitabları tərtib edəcəyəm"
Üzeyir Hacıbəyov bədii yaradıcılığına publisistika
ilə başlamışdı. O, "Şərqi-rus", "Ittihad", "Həyat",
"Irşad", "Tərəqqi", "Həqiqət", "Iqbal", "Yeni Iqbal", "Kaspi" və s.
qəzetlərdə, "Molla Nəsrəddin"jurnalında "Ordan-burdan", "O yan, bu yan",
"Dərədən-təpədən" və s. başlıqlar altında, "Filankəs",
"Bir kəs","U", "Ü", "Üzeyir", "Bisavad", "Avara", "Çi" və s. (cəmi 64) gizli
imzalarla, təxəllüslərlə dövrünün ictimai-siyasi həyatına,
maarifçilik və mədəniyyət məsələlərinə dair çoxlu
məqalə, kəskin felyetonlar, satiric miniatürlər yazmışdır.
N. V. Qoqolun "Şinel" povestini Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
Ümumiyyətlə, alimlərimiz Üzeyir bəyin iki mindən çox publisistik
yazılarını aşkar etmişlər.
|
|
